Şeyh Mah. Cumhuriyet Cad. No:3 Kat:3 Menteşe/Muğla
MUAMMER ÇAMCIAvukat · Arabulucu
  1. Anasayfa
  2. Blog
  3. Taşınmaz Hukuku

Önalım (Şufa) Hakkında 2026 Değişiklikleri: Süre, Rayiç Bedel ve Anayasa Mahkemesi Kararı

Hisseli tapuda pay satışında önalım hakkı nasıl kullanılır? 11. Yargı Paketiyle kısalan süre, rayiç bedel kuralı ve 6 Kasım 2026'da yayımlanan AYM iptal kararı.

Av. Muammer Çamcı 6 dk okuma

Hisseli tapularda paydaşlardan birinin payını aileden olmayan birine satması, Muğla'da sık karşılaştığımız uyuşmazlıklardan biridir. Diğer paydaşların bu durumda başvurabileceği yol yasal önalım (şufa) hakkıdır. Son bir yıl içinde bu alanda hem kanun değişikliği hem de Anayasa Mahkemesi kararı geldi. Bu yazıda güncel durumu özetliyorum.

Önalım hakkı nedir?

Paylı mülkiyette bir paydaş, taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye satarsa diğer paydaşlar, alıcıya karşı dava açarak o payı öncelikli olarak satın alma hakkına sahiptir (TMK m.732 vd.). Böylece yabancı bir kişinin ortaklığa girmesi engellenebilir. Hak, alıcıya karşı açılacak dava ile kullanılır.

11. Yargı Paketi ile neler değişti?

25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi), önalım hakkına ilişkin üç önemli değişiklik getirdi:

1. Dava açma süresi kısaldı

Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satış tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. Eskiden bu üst süre iki yıldı. Değişiklikten önce yapılmış satışlar bakımından eski iki yıllık süre uygulanmaya devam eder.

2. Cebri ve ihale yoluyla satışlar kapsam dışı

Önalım hakkı, cebri artırma yoluyla yapılan satışlarda zaten kullanılamıyordu. Değişiklikle Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan satışlarda da önalım hakkının kullanılamayacağı açıkça düzenlendi.

3. Bedel: Tapudaki fiyat yerine rayiç değer

En çok tartışılan değişiklik bedele ilişkindi. Eskiden önalım hakkı sahibi, tapuda gösterilen satış bedelini ödeyerek payı alabiliyordu. Tapuda düşük bedel gösterilen satışlarda bu durum alıcı aleyhine sonuçlar doğuruyordu. Yeni düzenlemeyle hâkimin taşınmazın rayiç bedelini gecikmeksizin belirlemesi, önalım hakkı sahibinin bu bedeli ve alıcının tapu masraflarını mahkemenin verdiği süre içinde yatırması öngörüldü. Bedel yatırılmazsa tescil kararı verilemiyor.

Anayasa Mahkemesi rayiç bedel kuralını iptal etti

Anayasa Mahkemesi, TMK m.734'te yapılan rayiç bedel düzenlemesini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar 6 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Kamuoyuna yansıyan gerekçeye göre düzenleme, tarafların serbest iradeyle belirlediği satış bedelini dikkate almadığı ve önalım hakkı sahibinin ödeyeceği tutarı dava sonuna kadar belirsiz bıraktığı için mülkiyet hakkı ve hukuki güvenlik ilkesi bakımından sorunlu bulundu.

Mahkeme, iptal hükmünün yayımdan dokuz ay sonra, yani 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu tarihe kadar rayiç bedel kuralı uygulanmaya devam edecek; Meclis'in bu süre içinde yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.

Bugün önalım davası açacaklar ne yapmalı?

  • Süreyi kaçırmayın: Satışı öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay, satıştan itibaren bir yıl. Tapu kaydını düzenli kontrol etmek, satışı geç öğrenme riskini azaltır.
  • Finansmanı hazırlayın: Mahkemenin belirleyeceği bedeli ve tapu masraflarını verilen süre içinde yatırmanız gerekecek.
  • Yasal değişikliği takip edin: 6 Ağustos 2027'den sonra uygulanacak bedel esası yeni yasal düzenlemeye bağlı olacak. Uzun sürecek davalarda bu belirsizlik, dava stratejisinde dikkate alınmalıdır.
  • Alternatifi değerlendirin: Bazı durumlarda önalım davası yerine ortaklığın giderilmesi yoluna gitmek daha uygun olabilir.

Sonuç

Önalım hakkı, hisseli taşınmazlarda aile mülkünü korumanın en etkili yollarından biridir; ancak süreler kısaldı ve bedel konusundaki kurallar geçiş dönemindedir. Pay satışını öğrendiğiniz anda hukuki destek almanız, hakkınızın düşmemesi için önemlidir.

SSS

Sıkça sorulan sorular

Önalım davası ne kadar sürede açılmalı?

Satışın hak sahibine bildirilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satış tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. 25 Aralık 2025'ten önceki satışlarda eski iki yıllık üst süre uygulanır.

İcra ihalesiyle satılan payda önalım hakkı kullanılabilir mi?

Hayır. Cebri artırma yoluyla yapılan satışlarda ve Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satışlarda önalım hakkı kullanılamaz.

Önalım davasında hangi bedel ödenir?

11. Yargı Paketi ile mahkemenin belirleyeceği rayiç bedel esas alındı. AYM bu kuralı iptal etti ancak iptal 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe gireceğinden o tarihe kadar rayiç bedel kuralı uygulanır.

Av. Muammer Çamcı
Yazar

Av. Muammer Çamcı

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. 2016'dan bu yana Menteşe/Muğla'daki bürosunda avukat ve arabulucu olarak çalışmaktadır.

Taşınmaz Hukuku

Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuat ve kamuoyuna yansıyan bilgiler esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Okumaya devam edin

İlgili yazılar

İletişim

Hukuki sürecinizi birlikte planlayalım.